MUZIEK VOOR MEDIA

Foto: Ben Smith

De manier waarop we muziek consumeren is volop in beweging. Technologische ontwikkelingen hebben de digitale distributie van muziek mogelijk gemaakt; we luisteren volop naar mp3’s en streaming audio en downloaden net zo makkelijk iets gratis als dat we er voor betalen. Als gevolg daarvan heeft de traditionele muziekindustrie het moeilijk en is het voor artiesten lastiger geworden om langs de klassieke weg roem en inkomsten te verwerven.

Voor artiesten biedt deze ontwikkeling nieuwe kansen. Volgens het ‘Do It Yourself’-principe kan promotie, distributie en verkoop van muziek nu voor een groot deel zelf gedaan worden. Maar niet iedereen benut de mogelijkheden volledig en zal dat misschien ook wel nooit doen. Want iets zelf kunnen doen is mooi, maar kost tijd en geeft niet per se het beste resultaat. Die gedachte biedt commerciële partijen kansen door diensten aan te bieden die de artiest niet voor eigen rekening wil of kan nemen.

Een voorbeeld hiervan is Bizzevents, dat niet alleen diensten aanbiedt voor de digitale muziekdistributie en –verkoop, maar ook videoclips, flyers, ringtones, websites, fysieke CD’s en artwork zegt te kunnen verzorgen. Een breed opgezet servicebureau dus, dat focust op het digitale domein. Helaas komt Bizzevents niet erg professioneel en betrouwbaar op mij over; diensten worden summier omschreven, referenties en voorbeelden zijn met mate te vinden en inhoudelijk biedt de site kwalitatief onvoldoende informatie. Bovenal is het me niet duidelijk wie er achter Bizzevents zit en van welk zogezegd professioneel netwerk zij gebruik maakt.

Toch vind ik het een mooi concept: formuleer een aantal diensten welke de artiest afhankelijk van zijn budget en wensen af kan nemen. Ik denk dat dit de manier is waarop platenmaatschappijen anno 2009 relaties zouden moeten aangaan met hun artiesten: transparant en meer op basis van ‘samen doen’ dan op basis van een eenzijdige, alomvattende en vaak verstikkende overeenkomst.
De gevestigde platenmaatschappijen zouden daarmee de rol van ‘Artist Service Providers’ aan kunnen nemen en hun accent verleggen naar een benadering die wellicht hun bestaan op de lange termijn zal kunnen veiligstellen.

(tevens verschenen op Marketingfacts.nl op 22 juli ‘09)

Dus die zang bestond al en jij hebt de muziek erbij gemaakt?
Regelmatig vraagt iemand me hoe een stuk muziek tot stand komt. Maar een standaard werkwijze heb ik niet, het hangt af van de aanleiding, het gewenste resultaat, mijn ‘state of mind’. En soms, zoals in het geval van mijn laatste track ‘Sooner or later’, speelt het toeval een rol.
Deze track was onder een andere titel al een tijdje een ‘work in progress’. Het zou een instrumentale track worden en ik was voor zo’n 70% klaar, maar er ontbrak iets. Gelukkig liet ik het wilde idee zelf een moppie te zingen snel varen en besloot ik te checken of op ccMixter.org een geschikte zangpartij stond. Al snel vond ik ‘Sooner or later’, gezongen door Christina Courtin, een song die eerder verscheen op een album van Trifonic. Het toeval wilde dat de stem prachtig in de muziek viel. Ik moest het tempo een tikkeltje bijstellen, de zangpartij op een paar punten ‘knippen en plakken’ en vervolgens nog best een paar uurtjes schaven aan de juiste sounds, noten, verhoudingen en effecten. Het bleek een ‘perfect fit’.

Maar hoe doe je dat dan, die muziek maken?
Het centrum van mijn homestudio is mijn computer, sinds kort een iMac. Daarop draait Cubase 5, een Digital Audio Workstation (DAW). Een DAW kun je vergelijken met een multitrackrecorder, waarmee je meerdere sporen naast elkaar kunt opnemen en afspelen. De verschillende partijen neem ik één voor één op; drums op track 1, bas op track 2, piano op 3, etc. Da’s wel een wat simplistische voorstelling, want in de praktijk verloopt het creatieve – en opnameproces nogal chaotisch.
Een DAW kent grofweg twee manieren waarop muziek kan worden vastgelegd. Allereerst als digitale audio; een zangpartij van een ander laad ik bijvoorbeeld in als mp3-bestand. Vervolgens kan ik daar van alles mee: knippen, plakken, tempo of toonhoogte aanpassen, etc.
Het andere formaat waarin ik muziek in mijn DAW kan vastleggen heet MIDI, feitelijk slechts een protocol van eentjes en nulletjes dat er voor zorgt dat mijn DAW kan praten met mijn synthesizers. Als ik een toets aansla op mijn synth, vertelt mijn synth aan mijn DAW o.a. welke toon ik wanneer aansloeg, hoe hard, en wanneer ik hem weer los liet. Speel ik die data weer af, dan vertelt het DAW aan mijn synth welke toon hij moet laten horen, hoe hard en hoe lang. Ook hieraan kan ik nog van alles wijzigen; sla ik een keer de toets finaal mis? Geen nood, pas ik gewoon even de data aan (hoewel ook foutjes hun charme kunnen hebben).
In mijn DAW lopen audio en MIDI naast elkaar. Daardoor kan ik eenvoudig bestaande audio (zang, gitaar, samples, etc.) combineren met geluiden die ik uit mijn synthesizers tover.

Welke instrumenten gebruik je?
Het begon ooit met een piano, later aangevuld met gitaar. Maar in mijn eerste bandje speelde ik elektrische piano (Rhodes) en elektrische gitaar. Mijn eerste synth, een Roland Juno 106, kreeg ik in 1984. De jaren daarop maakte ik kennis met drumcomputers en multitrackrecording. In 1989 ruilde ik de altsax, die mijn ouders voor mijn studie hadden aangeschaft, zonder overleg in voor een sampler. Het jaar daarop kocht ik mijn eerste computer, een Atari. De programma’s die ik gebruikte werkten met MIDI, maar nog niet met digitale audio. In 1996 stapte ik over op een PC. Op dat moment bestond mijn setup uit diverse hardware synthesizers en een sampler. Cubase evolueerde van sequencer naar Digital Audio Workstation en met de aanschaf van Cubase VST, eind 90-er jaren, kwamen virtuele instrumenten (VSTi) beschikbaar; software synthesizers, – samplers en – effecten. De afgelopen jaren gebruik ik steeds vaker virtuele instrumenten omdat ik er een hoop voordelen in zie. De meeste muziek die ik tegenwoordig maak, is volledig computerbased. Ook ‘Sooner or later’ is volledig binnen Cubase geproduceerd. Ik gebruik alleen nog het keyboard van een oude synthesizer voor het inspelen van partijen.

Afgelopen woensdag zat ik spontaan in mijn eentje te juichen alsof ik net de hitlijsten was binnengestormd. En zo voelde het voor mij ook toen ik las dat ccMixter mijn laatste remix ‘Sooner or Later’ het predikaat Editorial Pick had gegeven. Best een eer, aangezien er op ccMixter per maand door muzikanten wereldwijd een paar honderd remixes worden geupload waaruit zo’n drie keer per maand een editor zijn keuze maakt. Eind 2008 gunde men me dat ook al eens, met ‘Suitcase‘. Die track werd vooral om (co)creatieve redenen gewaardeerd, terwijl ‘Sooner or Later’ ook op andere punten (zoals sounds, arrangement en productie) goede reacties losmaakt, zoals:
‘This song feels like a how-to model on orchestration in electronic music’ en ’The sound is of a high quality and production value is top notch’. Mooie woorden van collegamuzikanten. En dat voelt goed.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Sooner or Later
Vocal: Christina Courtin
Song & Vocal Production: Trifonic
Music: Geert Veneklaas
(licentie: Creative Commons BY-NC)

foto: kiki99 (Creative Commons BY-NC-ND)

Een als band opererende bende neemt een aantal songs op, zet ze te koop op iTunes en Amazon en koopt vervolgens voor een half miljoen euro aan eigen werk. Het levert ze 200 duizend euro aan royalties op. Niet rendabel ? Wel als je de songs aanschaft met gestolen creditcards. Creatief maar illegaal. En echt gebeurd.
Ik heb me er zelf ook ooit schuldig aan gemaakt, aan eigen werk aanschaffen. Niet met andermans geld, maar met mijn eigen centen. Zodra er een nieuwe single van mijn band in de schappen lag, schaften we her en der wat exemplaren aan zodat de verkoper een (grotere) vervolgbestelling zou doen. Dat deden we niet overal, maar alleen bij een aantal zaken waarvan we wisten of vermoedden dat hun verkoopcijfers meetelden voor de hitlijsten. Creatief en legaal.
Rare acties eigenlijk. Veel bier drinken omwille van het te innen statiegeld is ook nooit rendabel gebleken.

foto: Slijterijmeisje 

Maanden geleden was Petra de Boevere, online beter bekend als Het Meisje van de Slijterij, te horen in het radio-1-programma ‘Casa Luna’. Via de telefoon liet zij horen hoe zij de in haar winkel aanwezige flessenvoorraad bespeelde. Via Twitter stelde ik @slijterijmeisje voor haar flessenklanken te gebruiken als basis voor een track die ik dan ‘Drankorgel’ had kunnen noemen. Ik ging met het materiaal aan de slag, maar had wat moeite met de geluidskwaliteit (telefoon via radio). Het projectje strandde, maar niet definitief: toen ik Petra onlangs sprak opperde ze het idee om een paar ringtones van het audiomateriaal te maken. Dat leek me een haalbaarder plan. Eergisteren leverde ik er een paar bij haar aan en de volgende dag waren de drinktones gratis te downloaden van haar blog. Ze mag dan volgens eigen zeggen ‘vooral ook een beetje gek’ zijn, ze is niet voor niets genomineerd voor een Dutch Social Media Star Award.

Metalen flessen

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Spacey flessen

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Flessenschap 1

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Flessenschap 2

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 foto: Tom Roelofs

Het zal rond 1985 geweest zijn, dat ik op het Conservatorium van mijn theoriedocent de opdracht kreeg een stukje ‘contrapunt‘ te schrijven. Of ik de opdracht naar wens had uitgevoerd kan ik me niet herinneren, maar het stukje is me om één of andere reden altijd bijgebleven.
Toen ik onlangs een vers aangeschaft virtueel instrument installeerde was het stukje dan ook snel uit het geheugen gevist en vertaald naar de klanken van dit technisch vernuft. Ben er dan deze week ook maar eens voor gaan zitten om het vast te leggen, enerzijds om de herinnering te bewaren, anderzijds als oefening om het nieuwe speeltje wat beter onder de knie te krijgen. Het resultaat: een viertal nepstrijkers, die er nooit in zullen slagen om echte te evenaren, maar wat mij betreft de illusie voldoende waarmaken. 

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Eind april hadden we Lavalu te gast bij Lopend Vuur Arnhem. Zangeres/pianist/songschrijver Marielle Woltring, meestal bijgestaan door Yonga Sun (drums), Miguel Boelens (saxofoons) en Jörg Brinkmann (cello), verrast ons -solo- met drie prachtige songs. We spreken haar uitvoerig over haar passie, het later dit jaar te verschijnen album en over de Lavalu-sound, die zich ergens zou bewegen binnen het klankidioom dat wordt begrensd door Björk, Bach, Radiohead en Weather Report. Het interview is te beluisteren op Lopend Vuur, maar kijk en luister hierboven vooral even naar The Cradle Song.

(foto: Capn Mad Matt, CC BY/NC/SA)

Vorige week sprak ik op Twitter nog met Marco Raaphorst over het feit dat we beiden alweer een tijdje niet actief waren geweest op ccMixter, maar dat wel weer van plan waren. Tijd voor actie dus. Mijn laatste track op ccMixter was de song Out of it van Brad Sucks. Deze keer koos ik voor zijn song Dirtbag. Melodie/tekst/zang is dus van Brad Sucks, de rest van mij. De song is beschikbaar onder een Creative Commons BY licentie, dus vrij beschikbaar onder vermelding van auteurs (Brad Sucks/Geert Veneklaas) en licentievorm: CC BY.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.